وطن

وقتی میخواهیم در باره وطن بنویسیم مفهومی که شاید در وهله اول به راحتی قابل اشاره نباشد بهترین راه این است که کمی به مفاهیم آشناتر تاویلش کنیم.

اینکه من وطن خود را دوست دارم شبیه کدام یک است؟

من خانواده ام را، یا خانه ام را، یا کتابم را، یا کت و شلوارم را دوست دارم.

اینکه من وطنی ندارم شبیه کدامیک است؟

من پول، یا خانه، یا نام، یا هویت ندارم.

اینکه من از وطن خویش دفاع میکنم شبیه کدام یک است؟

من از خانه ام، یا از دارایی ام، یا خودم دفاع میکنم.

میشود این سلسله سوالات را تا بسیار جاها برد و آنگاه شاید، بتوان درکی از وطن را، برای خویش بازسازی کرد، که البته اصلی ترین شاخصه اش، شخصی بودنش و وابستگی این درک از وطن، به تجارب هریک از ما، است.

اما آنچه مهمتر است این است که چرا در این چنین اوضاع و احوالی، مفهوم وطن برجسته میگردد؟ شاید چون اینک، زمانه پرداخت دیونمان باشد به آدمی محتاج، که روزی برای خود یلی بود یا شاید نبود. میشود این بدهی را حاشا کرد. همه میدانیم کسی و چیزی که روزگاری آشنا بود برایمان، در شرایط نابهنجاری است، یکی میگوید در حال احتضار و یکی میگوید در حال ویرانی و یکی میگوید عده ای آماده شده اند برای ریختن روی سرش.

دوم اینکه اگر بلایی سرمان بیاید به دلیل مفهومی، با آن چه باید کرد. اگر روزی قرار شد همه حسنها را کچل کنند، حسن ها چه باید بکنند؟ وقتی دیگران بنام ایرانی، در باره ما قضاوت میکنند میشود دو کار کرد یکی این که این نگاه کلان را بیخیال شد دوم اینکه سعی کنیم این نمای از خویش را که دیگر، چندان شخصی نیست، بهبود ببخشیم.

من این نما را دوست دارم چون زبان فارسی دارد و حافظ دارد و شاملو و اصفهان دارد و هزاران زیبایی دیگر. اگر خراشی بر این تصویر است تلاش میکنم ترمیمش کنم.

برای بعضی ها وطن، لباس یا صورتکی است که میتوان به راحتی درش آورد و یکی دیگر را پوشید برای آب و هواهای گوناگون. برای بعضی ها وطن عینکی است که دیگر البته براحتی لباس نمیشود عوضش کرد و با آن جهان را تماشا میکند. برای بعضی ها وطن نام است که نمیشود به آسانی آن قبلترها تغییرش داد و با آن، بدبختانه، قضاوت میشوی و البته نام آدمها سرنوشتشان را مقدر نمی سازد.

وطن جایی است که معنی نگاه و جای خالی و ناگفته جملات مردمانش را می فهمی.

  
نویسنده : محسن ; ساعت ۱٠:۱٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ شهریور ۱۳۸٦
تگ های این مطلب :گفتگو و تگ های این مطلب :قدم زدن و تگ های این مطلب :جامعه