بازار

حتی سرراست ترین وقایع شخصی نیز، تصاویر روشن در جهان بیرون نیستند ،چه برسد به رخدادهای اجتماعی.

فهم رخدادهای اجتماعی، وابسته به تماشای آن از مناظر مختلف است. یعنی حقیقت از میان روایتهای مختلف درخواهد آمد.

پس راه معقول کشف حقایق، امکان بیان رخدادها از منظر ناظرین مختلف است.

اختلاف در منظر، فقط اختلاف ناظرین نیست، اختلاف در تبین و بیان رخدادها با عناصر و المان های گوناگون است.

یعنی مثلا نانواها میتوانند وقایع را با عناصر دم و دستی شان مانند تنور و خمیر و ورآمدن تبیین کنند و گوشه ای از حقیقت را روشن نمایند.

ضعف عمیق جامعه ایرانی در تبیین رخدادها این است که این تنوع مناظر بسیار اندک است.

حتی همان مناظر اندک نیز عمیق و کارآمد نیستند.

بزرگان اندیشه در این سرزمین کسانی هستند که المانهای تحلیل را ارائه میدهند حتی اگر در وهله اول تبیینهایشان را شکسته خورده بدانیم. شاید چون فکر میکنیم فقط یک روایت واحد وجود دارد و هر روایتی که قادر به تامین این قاعده نباشد باید از رده خارج شود. البته این تحلیلها باید اورجینال و اصل باشند

اولین تبیین های جدید از جنس عناصری بودند که مارکسیستها ارائه نموده بودند عناصر اقتصادی مقلوب شده ایدئولوژیک. که البته اصل نبودند

مرحوم بارزگان از منظر یک مهندس، المانهایی از ترمودینامیک را استفاده میکند. که البته اصلند ولی برد زیادی ندارند

در ابتدای انقلاب سروش عناصر فلسفه علم را وارد فضای گفتمان ایرانی مینماید. موثر است و برد زیاد دارد اما درکی ماشینی از علم دارد و قادر به هضم نسبیتهای معرفتی ندارد.

این دو دهه اما شاهد شکل گیری جریانی هستیم که ممکن است سلسله جنبان نداشته باشد اما نمایند آن را بی شک میتوان دکتر مسعود نیلی شمرد.

جریانی که در صدد تبیین رخدادهای جامعه ایرانی بر اساس عناصر اقتصاد سیاسی است.

این جریان، مواضع و ادعاهای بزرگی دارد که مثلا مدعی است مشکل دموکراسی در ایران ریشه در ثروتمند بودن دولت با نفت دارد.

یا براساس قاعده "سیاست بازی با جمع صفر است" بسیاری از ادعاهای عدالت نمای جریانات سیاسی این چند دهه، را به چالش میخواند که یا چیزی از اقتصاد نمیدانند یا صادق نیستند. یعنی ساختار اقتصادی وجود ندارد که تامین کنند خواسته همه طبقات باشد.

کارهای محمدعلی کاتوزیان، مرحوم حسین عظیمی، دکتر طبیبیان و دکتر غنی نژاد نشانه هایی از این جریانند.

پی نوشت:

دوستان خوبم آقای قدوسی و آقای سرزعیم نشانه های خوبی از این سنخ تحلیلها را در کارهایشان نشان میدهند.

گاه گاه بعضی رخدادها چنان به ما نزدیکند که آنها را نمی بینیم.

  
نویسنده : محسن ; ساعت ۳:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٥
تگ های این مطلب :اقتصاد و تگ های این مطلب :قدم زدن و تگ های این مطلب :ما