مرو

... تولی شخصا همراه با پانصد سوار گرداگرد شهر بگشت و تا شش روز مغولان به تحقیق در باب استحکامات شهر ادامه دادند، و بدین نتیجه رسیدند که کثرت عدد ایشان کفایت میکند و حصار شهر نیز پایداری خواهد کرد. در روز هفتم به شهر حمله عمومی کردند. اهل مرو دوبار از دروازه شهر بیرون رفتند، اما هر دوبار لشکر مغول بیدرنگ آنان را عقب راند. پس از آن ظاهرا آنان تمام اراده مقاومت را از دست دادند. روز بعد حاکم مرو شهر را تسلیم کرد و به او مواعیدی دادند که در واقع به هیچیک عمل نکردند. اکنون تمام جمعیت شهر را را به صحرا بردند، و چهار شبانروز خلق بیرون می آمد. چهارصد تن از حرف را گزین کردند و شماری از کودکان را به اسیری بردند و تمامت خلق را با زنان و فرزندانشان بکشتند و بر هیچکش از زن و مرد ابقا نکردند. برای این مقصود آنان را میان سربازان قسمت کردند و به هریک سیصد تا چهارصدتن رسیده بود که بکشتند. در میان این سربازان عده ای حشر بودند که از شهرها گرفته بودند، و جوینی گوید که اهل سرخس که نسبت به مردم مرو کینه داشتند در کشتار همدینان خود از سبعیت مغولان کافرکیش گوی سبقت برده بودند.
با اینهمه آزمون سخت مرویان هنوز پایان نگرفته بود. چون لشکر مغول بازگشت هر کس که با پنهان شدن در سوراخها و نقبها از مرگ خلاصی یافته بود باز آمد. بدین ترتیب قریب پنجهزار خلق جمع شدند. دسته ای از مغولان که محافظ عقبه سپاه بودند بازگشتند و از اهل شهر مردم کشی خواستند و به بیچارگان نگون بخت فرمان دادند که هریک دامنی غله برگیرند و به صحرا بیرون شوند. و بدین ترتیب آنان را بدست آوردند و بقیه السیف ناتوان یکی از بزرگترین شهرهای جهان اسلام را به چاه فنا افکندند.
ابن اثیر مورخ هشیار و دقیق که معاصر این وقایع بوده، رقم مقتولین مرو را هفتصدهزار تن می داند. اما جوینی، رقمی حتی از این بیش بدست می دهد. وی می گوید سید عزالدین نسابه " با جمعی، سیزده شبانروز شمار کشتگان شهر کرد و آنچه ظاهر بودست و معین، بیرون مقتولان در نقبها و سوراخها و رساتیق و بیابانها، هزار هزار و سیصدهزار و کسری".
ص ۲۹۸ تاریخ ایران از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان* پژوهش دانشگاه کمبریج. جلد پنجم

  
نویسنده : محسن ; ساعت ۱٢:٥٤ ‎ق.ظ روز شنبه ۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ های این مطلب :تاریخ